طراحی UI/UX چیست؟

طراحی UI/UX چیست؟

طراحی UI/UX چیست؟ 1441 961 nxstudio

احتمالا شما هم جزو افرادی هستید که هر روز یکی از عبارات UI یا UX را می شنوید ولی هنوز نتوانسته اید به یک جمع بندی حرفه ای و منطقی راجع این دو عبارت برسید چون احتمالا پای صحبت هر کسی که نشسته اید یک تعریف خاص از این دوحیطه (که البته ممکن است در برخی موارد باهم همپوشانی داشته باشند) داشته اند. اگر شما هم دوست دارید به یک فهم نسبتا جامع و حرفه ای در خصوص تفاوت UI و UX برسید این مقاله را از سری مقالات آموزش  طراحی UI و آموزش UX در مرجع آموزش UI و UX فارسی دنبال کنید.

اگه بخواهیم خیلی ساده تفاوت UI و UX رو بررسی کنیم می توانیم چند مثال خیلی ساده بزنیم. به تصاویر زیر نگاه کنید و ببینید می توانید تفاوت این دو مفهوم را متوجه شوید؟

  • احتمالا تا اینجای مطلب تقریبا تفاوت UI(رابط کاربری) و UX(تجربه کاربری) را متوجه شده اید.در تصویر اول دو عدد سس کچاپ خوشمزه از برند هاینز را میبینید که تفاوتشان در بسته بندی آنهاست.سس سمت چپ داخل شیشه بسته بندی شده و سس سمت راست به صورت پت بسته بندی شده است. در نگاه اول ممکن است شکل سمت چپ جذابتر به نظر بیاید چون متریال شیشه گرانتر و لوکس تر است و محصول را هم زیباتر و شکیل تر نشان میدهد اما کافی است هردوی این محصولات را بخریم و استفاده کنیم و آن زمان است که میبینیم کدام محصول برایمان جذابیت بیشتری دارد.به نحوه قرارگیری سس سمت راست دقت کنید. استفاده از کدام محصول آسان تر است؟ فکرش را بکنید که هر چقدر شیشه سس رو تکان میدهید هیچ اتفاقی نمی افتد! ضربه میزنید… بازهم اتفاقی نمی افتد و سس داخل شیشه سمج تر از این حرفاست! ولی داخل محصولی که علاوه بر طراحی رابط کاربری (در اینجا ظاهر محصول) تجربه کاربری هم مدنظر قرار گرفته است این مشکلات وجود ندارد و طبیعتا برای کاربر هم جذابتر خواهد بود هرچند ممکن است که به زیبایی محصول سمت چپ طراحی نشده باشد.
  • ساده ترین تعبیری که میشود راجع تصویر دوم (کوه یخ) داشت این است که رابط کاربری (UI) قسمتی از پروژه است که به راحتی توسط کاربر دیده میشود و تجربه کاربری (UX) قسمتی از پروژه است که ممکن است در نگاه اول دیده نشود اما بخش بزرگی از بقای پروژه به آن وابسته است. کوه یخ بزرگی که کاربر میبیند ، اگر به قسمت زیرین خودش متصل نباشد،به زیر آب خواهد رفت و خیلی خیلی کوچکتر دیده خواهد شد.
  • در خصوص تصویر سوم هم تقریبا همچین دیدگاهی وجود دارد. سه مبحث UI ، UX و IA (مخفف Information architecture به معنی معماری اطلاعات که بعدا راجع آن مفصلا صحبت خواهیم کرد.) مطرح شده است که UI به پوست و دست و پای یک انسان تشبیه شده و UX به سیستم عصبی و دستگاه گردش خون یک انسان. ما در نگاه اول فقط ظاهر یک انسان که شامل دست و پا و پوست و… است را میبینیم اما آیا تصور یک انسان عادی بدون قلب و مغز و رگ و عصب ممکن است؟
  • تا اینجا به صورت خیلی ساده به تفاوت های بنیادی دو مقوله رابط و تجربه کاربری پرداختیم اما بریم یک مقدار حرفه ای تر و علمی تر به موضوع نگاه کنیم

    از نظر لغوی UI  و UX معرف چه چیزی هستند؟

    این دو عبارت گاها به جای هم به کار میروند و غالبا هم استنباطی که ازآنها میشود این است که بخشی از فرایند طراحی محصول هستند برای اینکه به فهم درستی از تفاوت UI و UX برسیم اول از نظر لغوی این دو مورد را بررسی می کنیم.

    UI  مخفف عبارت User Interface و به معنی رابط کاربری و UX مخفف عبارت User Experience و به معنی تجربه کاربری هست. این دو مفهوم در روند طراحی اصولی یک محصول کارامد مورد استفاده قرار میگیرند و با هم تعامل زیادی دارند اما در عمل تجربه کاربری را میشود یک مفهوم عام تر و بزرگ تر در نظر گرفت که رابط کاربری هم جزئی از این مفهوم هست. در روند طراحی یک محصول ، UX بیشتر جنبه تحلیلی،آماری و فنی دارد. در حالیکه UI بیشتر به جنبه های گرافیکی و ساختار ظاهری محصول می پردازد.



    تجربه کاربری یا UX دقیقا به چه معنی می باشد؟

    به طور بسیار خلاصه تجربه کاربری یعنی طراحی یا بهبود محصول برای کاربر و از دید کاربر.

    طراحی تجربه کاربری (UXD یا UED) فرایند افزایش رضایت و وفاداری مشتری با طراحی و بهبود مواردی مانند سهولت استفاده، افزایش لذت استفاده از محصول، دسترسی به محصول و تمام مواردی که در تعامل بیشتر کاربر و محصول نقش دارند می باشد.

    همانطور که از این تعریف مشخص است، درست است که ما عبارت تجربه کاربری را بیشتر در خصوص وب سایت ها ،اپلیکیشن ها یا موارد مربوط به تکنولوژی به کار می بریم اما واقعیت این است که هرجا که محصول وجود دارد ، تجربه کاربری هم وجود دارد پس تجربه کاربری مفهومی صرفا وابسته به تکنولوژی نیست. تجربه کاربری دربرگیرنده تمام تعاملات کاربر و محصول است.

    ذهنیتی که عموما راجع طراحی تجربه کاربری داریم به طراحی مسیرهای درست در وب سایت ها و اپلیکیشن ها ،برای استفاده راحت تر توسط کاربر برمی گردد در حالیکه این تنها یکی از شاخه های تجربه کاربری می باشد.

    شاخه های تجربه کاربری (UX) در ارتباط با یک محصول ۵ حیطه را در بر می گیرد:

    • کاربردپذیری : به عنوان طراحی کاربردی نیز شناخته می شود و به فرایندی گفته می شود که دسترسی کاربر به محصول آسان تر شود.
    • طراحی: بخشی از تجربه کاربری می باشد که طراحی رابط کاربری هم زیرمجموعه آن می باشد.
    • نویسندگی اثربخش: همان Copywriting ! یعنی نوشته های موجود در یک محصول را به گونه ای بنویسیم که کاربر تجربه بهتری از کارکردن با محصول داشته باشد.
    • روانشناسی: یعنی نادیده گرفتن ذهنیت ها و سلایق خود در موجهه با محصول و پیشبینی رفتارهای کاربران در مواجهه با آن!
    • تحلیل: بررسی داده های آماری دقیق در مراحل مختلف تولید نمونه اولیه و تست محصول و استفاده از آنها در جهت بهبود و توسعه محصول.

    یک طراح تجربه کاربری در پروژه های واقعی چه کاری انجام می دهد؟

    حیطه های عملی یک متخصص تجربه کاربری را در قسمت قبلی بررسی کردیم اما باتوجه به اینکه حوزه تکنولوژی و تولید اپلیکیشن ها طرفداران فراوانی دارد، تجربه کاربری را در پروژه های عملی مرتبط با این موضوع نیز بررسی میکنیم. در واقع یک متخصص تجربه کاربری در پروژه های واقعی IT وارد زیر را انجام خواهد داد:

    ۱. استراتژی و محتوا شامل:

    • تحلیل و پایش رقبا
    • تحلیل رفتار کاربران
    • ساختار و استراتژی محصول
    • تولید،توسعه و بهبود محتوا

    ۲. وایرفریمینگ (Wireframing) و نمونه سازی (Prototyping) شامل:

    • وایرفریمینگ (به رسم ساختار و نمونه ساده محصول که مقدمه طراحی رابط کاربری می باشد.)
    • نمونه سازی و پروتایپینگ (نسخه نمایشی و ساده ای از محصول که در آن ارتباط بین بخش های مختلف محصول و تعامل اولیه کاربر با محصول درنظر گرفته می شود.کاربرد آن برای توجیه تیم طراحی رابط کاربری و تست های اولیه کاربری می باشد.)
    • تست محصول
    • برنامه ریزی جهت توسعه محصول با توجه به تست های انجام شده
       

    ۳. هماهنگی و تجزیه و تحلیل:

    • هماهنگی با طراح رابط کاربری
    • هماهنگی با توسعه دهنده رابط کاربری
    • پیگیری و کنترل اهداف پروژه
    • تحلیل و تفسیر داده های آماری

    نکته مهم این است که اگر زمانی از طراح تجربه کاربر خود خواستید که رابط کاربری شما راهم طراحی یا توسعه دهد این یعنی شما تفاوت UI(رابط کاربری) و UX(تجربه کاربری) را متوجه نشده اید! در واقع یک متخصص تجربه کاربری تنها با کار طراح و توسعه دهنده رابط کاربری آشناست از این جهت که وایرفریم و پروتوتایپ مدنظرش قابلیت اجرایی داشته باشد و نه بیشتر.


    طراحی رابط کاربری (UI) چیست؟

    می توان گفت طراحی رابط کاربری بخشی از طراحی تجربه کاربری است چون طی آن از طریق کاربر از طریق المان های طراحی، اجزا،عناصر،رنگ ها و تکنیک های طراحی رابط کاربری با عملکردهای محصول ارتباط برقرار می کند. پس در واقع موضوع آموزش تجربه کاربری و آموزش طراحی رابط کاربری خیلی مهم و ضروری است. در واقع طی فرایند طراحی رابط کاربری از طریق طراحی المان های موجود در محصول با کاربر ارتباط برقرار خواهیم کرد. همانطور که قبلا بیان کردیم ظاهر و استایل محصول که با کاربر ارتباط برقرار می کند رابط کاربری آن می باشد.رابط و تجربه کاربری در بسیاری از موارد بسیار شبیه هم هستند بنابراین توصیه می شود طراحان و توسعه دهندگان رابط کاربری حداقل با مباحثی از قبیل کاربردپذیری و روانشناسی آشنایی مختصر داشته باشند.

    وظیفه یک طراح رابط کاربری به طور خلاصه این است که با استفاده از محتوا ، تکنیک ها و المان های بصری، جذابیت ، سادگی و دسترسی پذیری را در یک محصول برای کاربر فراهم کند.

    وظایف یک طراح رابط کاربری در پروژه های واقعی:

    • طراحی رابط کاربری بر اساس شخصیت برند
    • طراحی رابط کاربری از دید مشتریان و کاربران
    • آنالیز و توجه به داده های آماری در خصوص کاربران و لحاظ کردن آنها در طراحی
    • راهنمایی جهت حرکت کاربر در مسیر درست هنگام کار با محصول
    • استفاده از تعاملات در طراحی (برای مثال هنگام رفتن نشانگر موس روی دکمه رنگ آن تغییر کند)
    • استفاده از جلوه های حرکتی و انیمیشن ها در طرح ها
    • هماهنگی با طراح تجربه کاربری و توسعه دهنده

    در واقع یک طراح رابط کاربری مسئول انتقال نقاط قوت برند و دارایی های آن از خلق یک تجربه عالی برای کاربر و مشتری است، طرح یک طراح رابط کاربری حرفه ای باید در تمام دستگاههای قابلیت اجرا داشته باشد و از طریق چینش صحیح اجزا کاربر را در بهترین مسیر ممکن قرار دهد.